Mindfulness: aandachtgerichte cognitieve therapie

Overwaardering van de ratio

De Westerse samenleving stelt groot vertrouwen in het instrument dat ‘verstand’ heet. Redeneren, logisch denken, het rationeel blijven zoeken naar de ultieme oplossing voor elk probleem zijn gewoonten die hoog in ons levensvaandel staan: we hebben ons leven graag in de hand, het beheersen van onszelf, anderen en situaties lijkt van levensbelang. Deze levenshouding heeft ons economisch geen windeieren gelegd en om geestelijk optimaal in balans te blijven is het goed om gezond verstand te gebruiken. De cognitieve gedragstherapie maakt gebruik van technieken die cliënten behulpzaam zijn in het verkrijgen van inzicht in een gezonde samenwerking tussen gedachten, gevoelens en gedrag. De Rationeel Emotieve Techniek (RET) is een van de meest gebruikte cognitieve gedragstherapeutische methode.

De nadelen van een overwaardering van de ratio komen steeds duidelijker aan het licht en kunnen samengevat in de term 'conflict-denken'. Te veel waarde hechten aan onze gedachten (verklaringen, meningen, opvattingen, ideeën) en die verwarren met de realiteit lokt ons tot een innerlijke strijd over het verschil tussen

• hoe we zijn en hoe we bedenken dat we moeten worden,
• wat er gebeurt en wat we bedenken dat er had moet gebeuren,
• hoe het leven is en hoe we bedenken dat het moet worden.

Dit gevecht levert spanningen op, met alle lichamelijke en psychische gevolgen van dien.

Onderwaardering van aandachtgerichtheid, van mindfulness

Steeds meer wordt aandacht geschonken aan De Oosterse filosofie die niet is gericht op het willen beheersen van het leven door denken. De Oosterse filosofie richt zich eerder op de oefening in de aanvaarding van hoe de dingen zijn, hoe wij zijn en de situatie is. Deze manier van omgaan met onszelf en situaties heeft technieken voortgebracht die leren ervaringen als plezier en pijn te ondergaan en zo tot rust te komen in de drukte en complexiteit van onze samenleving waarvan wij deel uitmaken.

De beoefening van allerlei Oosterse meditatietechnieken en bewegingsoefeningen is momenteel zeer populair. De mindfulness neemt in de andere levenshouding een bijzondere plaats in vanwege de eenvoud van de oefeningen en van de theorie achter deze oefeningen.

Aandachtgerichtheid is mindfulness

Het is niet eenvoudig om in de drukte , het lawaai en de onvoorspelbaarheid van het dagelijkse leven opmerkzaam te blijven. Er wordt van ons ongemerkt verwacht dat we van alles tegelijk doen: onder de term ‘multitasking ‘ (veel taken tegelijk uitvoeren: achter de computer werken, je kind in de bos op twee meter afstand, zakelijk telefoneren terwijl je de baby verschoont, en zo meer) heeft men deze levensstijl een aantal jaren geleden gepropageerd. Veel dingen tegelijk doen zou het leven dynamisch maken en inspirerend en die aangemoedigde levenshouding kwam goed uit: vrouwen namen steeds vaker deel uit van de arbeidsmarkt  en kregen bovendien kinderen en runden hun gezin. De propaganda voor ‘multitasking’ kwam de maatschappij goed uit.

Onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat multitasking samen gaat met oppervlakkig leven en het risico dat aan geen enkele bezigheid aandacht kan worden besteed en op alle terreinen in het dagelijks leven half werk wordt verricht. Oppervlakkigheid, dat is het sleutelwoord  als we er een gewoonte van maken om dingen tegelijk te doen

Belangrijk is dat wij leren op één moment tegelijk te letten. Talloze malen zullen we daarvan worden afgeleid, zullen we afdwalen en mee gesleurd worden in een stroom van gedachten, verstrikt raken in gedachtespinsels.

De oefeningen in aandachtgerichtheid zijn hierp gericht: op het richten van aandacht op het moment. Of er op dat moment nu gedachten door ons razen of we naar een vogel luisteren die.

Klik hier voor meer informatie over de workshop mindful eten.

Klik hier voor meer informatie over de cursus(sen) van de trainer mindfulness